silakinglobe.gif (22847 bytes)


Mga Panambitan ni Antonio Bulog

Ni Antonio Bulog

Tungang gab-i. Indi ako matyugan. Ka mga batok it iro ay nopay guing babado kaling ako uyo it pangayan ni Mayang. Mayang! Inding gador nako ikaw malimutan. Sa ako suyok-suyok, ako pa guihapon nakukutkot katong nahinabo it kag osang gabi sa floresan. Osang gabing mas mabug-at pa sa doblehang pas-an it gromete it lansong Pinag-aralan. Ikaw it kato ay napatibaw sa kara-muan. Kag imo malabirhing pisngi ay hupit it mga yuha - mga kasubong agos sa suba it kahangit ag kasapot. Ngasing nak tungang gabi, ak isuyat kaling ak mga paino-inong waya't pu-at it sikar sa ako huna-huna. Panimati anay, pinalanggang Mayang!

It kag osang buyan.

Tulingag! Sampidaton! Tamaran! Naanado! Waya ka puyos-puyos! Kaling mga kali Mayang ay imaw't mga pangaray nak adlaw-adlaw ay mga wislik it aboridong Tatay ag Nanay. Maado ngani yang nak si Tatay ay waya ako nilaprosi it katong kuyaging nakasukbit roto sa ringring it amo bayay. Waya pati ako nakunit ni Nanay sa igot. Ka yain yang , guing oma ako kang Tatang Ondo nak pay ako kono'y naanado. Kada guing raya ako ni Tatang Ondo roto sa puno it balate sa Bo-oy. Perming ruya si Tatang Ondo dahil nak puno it mam-on katong ida habokon nak yuba. Pinaingkor ako sa tumbo it osang bato pagkatapos nak pahiran ka ako rughan it katong ida mga kidamot nak puno't ruya. Ni-o ara katong mga kumpas ag mga bibisar-on ni Tatang Ondo. Kong kaiba, nahangar sida sa langit ag kag ida mga tatabilon ay nopay mga rasay ni Padre Ramon kong namisa sa yumang simbahan. Osang bisaya yang ka ako napuyot ag natukoy: "Amang!" Waya ako naanado. Naanado nimo ako, Mayang!

Panihi

Kong honas roto sa Hipit ag hapon-hapon, maramong nagpapanihi. Ako ikaw inabantayan sa puno it bangar ag kong paus-osey sa honasan ako ikaw inasunran. Raya-raya nako ka salamin. Siling nako sa imo, maramong mga sarinlab ag mga tiwar sa mga bato sa irayom't ragat. Guya nak buko salipapao ka tumigrak sa imo bibig! Hala, yuk-yok Mayang ag ako'y matugkar it mga sihing para sa imo yang. Waya't puat ka ako tunga kong ikaw ay nayuk-yok..Maramong beses nakong nasimyatan katong imo batiis kong imo inayabni ka nakubit nak yab-ongan. Pay kag imo mga batiis ay tinalipan nak balinghoy, Mayang! Ako ay natadom sa pagkisay-kisay! Ogaling yang indi ako mapaukaw ag ka ako inahimo, naonos yangey ag muyatan katong mga alibangbang nak nagsasadaw ag guing papalakpakan it mga palata, iro-iro ag mga malindan. Ikaw baga Mayang ay osang alibang-bang? It kag naglipas nak fiesta it Senyor San Nicolas akoy nasadyahan sa imo pagkumpas it kinabayo sa sadaw sa tablado. Maley rili sa irayom't ragat, Mayang. Sadaw kitang ruha panonot-nonot sa suyob ag mga ngokngok it kaisraan.

Mga Guya Ni Mayang

Matayum ka imo mga tiir kong ikaw ay hangit, Mayang. Ugaling kong ikaw ay naguya,naril-at ka rukot sa irayom it ako tagipuso-on ka mga pananamgong pay mga bila-bilang nagyuyuparyupar ag nagpapamayay sa mga kabuyakan. Pay mga rosal nak bag-ong buskar sa aga-aga: maputi ag mabangyo, malumanay kong napapasariling sa ruyot it mga kunit it kaadlawon. Osang hapon-hapon, roto sa Hipit, tumontong ako sa rakong bato ag nagpanimati sa mga pusa't mga bayor sa pangpang. Ako pati inabogoy it bato katong mga gidawan. Nopay guing yuyubit-yubit ninra ka ako kahimtangan: usang kalag nak napupuros it kalipay sa mga guya ni Mayang.

Amamakoy

Kong Mayo roto sa kabatagan sa Bo-oy, maramong amamakoy. Sa puno it batag ka amamakoy ay pay mga padong nak nagbubusri sa raga lalo-ey kong napanglinti ag nauyan. Pagakalasa ka sinugbang amamakoy! Ka onor it tali-puan ay pay nayagot-yagot kong imo inaru-om. Mahanlas pati sa katunlan! Mahumok ni pisilon ka alimodong nak amamakoy ag indi magkulisaw kong imo hipoon. Sa puno it batag, ka ruhang alimodong nak amamakoy ay pay baga adotong it rayaga: mahim-ong sa rughan, mga patibong nak sa ako pagbana-bana, ka nakakaayam yang ay si Mayang!

Sa Floresan

It kag osang gabi, pagkatapos it kantang "Adios, Adios" inrahat ka mga binata ag binatliyo sa maagnom nak tingnguhang makabayle sa mga rayagang naghalar it nobena ag mga palma sa Birheng Maria. Si Mayang ka ako sa nakraan nasimyatan. Nakaingkor sida sa mahabang bangko mayongot sa haligi. Sumaprok kag amo mga tiir ag osang guya ka lumikwar sa ida mga pisnging nopay mala-gatas. Sa masunor nak kaskas it guitara, ak asabayan ka Mayang. Ag sa pramas nak indi ako maunahan, pumuesto ako sa imo kayongot.

Hangos-hangos nak ako'y sumo-ong sa imo: "Masabay baga, Mayang?" Pay ingua ka't kahudang tuminrog sa ako atubangan. Naghuytanan kitang ruha papagto sa tunga-tunga it baylehan. Mayagat-yagat, kitang ruha ay nagguranan ag sa ato mga kumpas sa sonatang "Harbor Lights" , pay ka mga bibisar-on ay inot-inot nak natawohan sa pagtikarag it imo mga hidum. Kabobangyo ikaw Mayang! Kag imo nagbabayor-bayor nak buhok ay nayum-odan it lana nak natyugan sa buyak nak ilang-ilang! Pay ikaw rosal! Ka imo mga kumpas ay nopay alibang-bang!

Ni-o ara ka nahinabo nak asing katong binata sa imo likor ay nabuy-og ag dahil sa kusog it patama, rali-rali nimo akong kinup-kopan. Pumanguyog ako Mayang! Nagruyom kag ako paino-ino. Nopay ako’y nabudon. Ag kag oras nak nagtiko-tikong bawi-on katong hugot nimong kup-kop, kumapyos sa ako mga bibig ka talagang, "Pay amamakoy ikaw Mayang."

Pumamuya nak nopay margopa kag imo mga mata! Pay ako'y imo ayotukon ag ipangru-ro rotong amoyawong haligi rapit sa altar ni Birhen Maria. Rumayagan ka papagto sa suyor it bayay ag kag imo tibaw ay narunggan it mga karamuan sa floresan.

Ngasing nak tungang gabi, yamusang ka ak kahuda, Mayang. Ngoyngoy sa kasubo kaling pobreng kalag nak napapangupang.

Volume II No 4